Arolygon Trefi Aberteifi a Thregaron 2006-2007

Mae’r prosiect hwn yn ymwneud ag arolygu Aberteifi a Thregaron er mwyn datblygu gwell dealltwriaeth o ddatblygiad hanesyddol y trefi. Bydd yr arolygon yn galluogi i’r materion archaeolegol gael eu rhannu mewn modd dealladwy a haeddiannol o fewn gwahanol ardaloedd o’r trefi. Trwy fapio’r llefydd cyfarwydd a modelu’r ardaloedd hynny lle mae yna wybodaeth anuniongyrchol, bydd yr astudiaethau yn cynnig sail ar gyfer adnabod anghenion archaeolegol penodol ar gyfer datblygiadau yn y trefi. Mae’r astudiaethau’n cynnwys llunio rhannau mapio ar gyfer Gwybodaeth i Fapiau GIS gyda data dehongliadol ynghlwm wrth hwnnw a chyngor ar gadwraeth a fydd ar gael i’w ddefnyddio’n uniongyrchol o fewn cyfyngiadau mapio’r Cyngor Sir.

Ebrill-Medi 2006

Yn ystod hanner cyntaf y flwyddyn ariannol, mae’r gwaith wedi canolbwyntio’n benodol ar Gastell Aberteifi. Cynlluniwyd y gwaith hwn yn benodol er mwyn hwyluso dealltwriaeth o’r berthynas rhwng y castell a thref Aberteifi yn ddaearyddol, ac o ran topograffeg, hanes ac archaeoleg. Mae Cyngor Ceredigion yn cynorthwyo’r prosiect trwy gymorth grant ac mae’n cael ei ddefnyddio er mwyn hwyluso gwaith o greu Cynllun Cadwraeth i’r castell.

Blaen Castle Green House c.1990

Hyd yn hyn mae’r gwaith wedi cynnwys:

Gwella strwythur y gronfa ddata HER – er mwyn gwneud lle ar gyfer y wybodaeth ychwanegol ar gyfer Castell Aberteifi (ee Manylion pensaernïol, Data botanegol yr ardd hanesyddol a data ecolegol) -

Gwella HER – Dilysu a diweddaru cofnodion sydd eisoes yn bodoli a chreu cofnodion newydd sy’n ymwneud â’r castell a’i amgylcheddau.

Mapio GIS -
Creu polygonau yn dynodi:
Lleoliadau’r archwiliadau archaeolegol.
Maint y cofadeiliau unigol, y safleoedd, adeiladau, strwythurau a nodweddion arwyddocaol
Ardaloedd o ddatblygu hanesyddol gan gynnwys adnabod ardaloedd o ddatblygiad hanesyddol trwy ddefnyddio mapiau hanesyddol fel ffynonellau
Nodweddion yr Ardd Hanesyddol a data botanegol
Data ffawna – ystlumod yn benodol – gyda data sy’n cyfeirio at eu gweld a data polygonal ar gyfer cynefinoedd perthynol
Creu data pwynt:
Gysylltiedig â phob adeilad
Cofnodion ar fanylion pensaernïol

Llunio adroddiad cychwynnol ar Gastell Aberteifi – mae hyn wedi cynnwys gorolwg hanesyddol, disgrifiad o ymyriad archaeolegol blaenorol ac adnoddau archaeolegol a wyddir amdanynt a disgrifiadau manwl o 29 o elfennau o gymeriad unigryw megis adeiladau a gerddi. Mae drafft wedi’i gyflwyno i Gyngor Ceredigion ac mae unrhyw sylwadau yn cael eu cynnwys ynddo ar hyn o bryd.

Lleoliadau’r amrywiol Elfennau o Gymeriad a ddynodir o fewn ardal yr arolwg

Cysylltiadau’r Prosiect: Louise Austin a Nikki Cook